मानक
Act दी Section 10(1) केंद्र सरकार गी इनें दे आधार उप्पर Significant Data Fiduciaries नामजद करने दी इजाजत दिंदी ऐ:
- प्रक्रिया कीते गेदे निजी डेटा दी मात्रा ते संवेदनशीलता
- Data Principals दे हक्कें गी जोखम
- भारत दी सम्प्रभुता ते अखंडता उप्पर संभावित असर
- चुनावी लोकतंत्र गी जोखम
- राज्य दी सुरक्षा
- लोक व्यवस्था
अमल च इंदा मतलब
मानक जान-बुज्झियै खुल्ले रक्खे गेदे न। सरकार ने हाल्ल तकर (2025 दे आखर तकर) रस्मी हद अधिसूचना जारी नेईं कीती, पर मानक दस्सदे न जे संस्थाएं दियां केईं श्रेणियां मती संभावित उम्मीदवार न:
- बड्डियां BFSI संस्थां (मात्रा + संवेदनशीलता + क्षेत्रीय)
- सेह्त सेवा ते HealthTech (संवेदनशीलता + हक्कें गी जोखम)
- दूरसंचार (मात्रा + सम्प्रभुता)
- बड्डे सामाजिक प्लेटफार्म (मात्रा + चुनावी लोकतंत्र)
- बड्डे ई-कामर्स / D2C प्लेटफार्म (मात्रा)
- बड्डे fintech (मात्रा + संवेदनशीलता + क्षेत्रीय)
- Aadhaar-जुड़े दे सेवा देने आह्ले (संवेदनशीलता + सम्प्रभुता)
पैह्लें तैयारी कीह् आस्तै?
इक बारी नामजद होने उप्पर, Section 10 दियां पाबंदियां सीमित बदलाव कन्नै लागू होंदियां न। Rule 13 तय करदा ऐ:
- 'Data Principals दे हक्कें गी उच्चा जोखम' आह्ली प्रक्रिया शा पैह्लें DPIA
- पैनल च आह्ले ऑडिटर आसेआ सालाना आजाद ऑडिट
- भारत-निवासी Data Protection Officer
- DPO गी Board (जां बराबर शासकीय निकाय) गी रिपोर्ट करना पौग
- बेल्ले-बेल्ले जोखम मूल्यांकन
इनें गी सिफर थमां बनाने च — खास करियै ऑडिट चक्र ते बोर्ड-रिपोर्टिंग आह्ला DPO कम्म — 6-12 म्हीने लगदे न। जेकर तुसें गी (मन्न लो) Q3 2027 च 6-म्हीने दे बदलाव समेत अधिसूचित कीता जंदा ऐ, ते तुसें तैयारी नेईं कीती, तां समां-सीमा हत्थें थमां निकली जाग।
पैह्लें-तैयारी जांच-सूची
- मानकें दे खिलाफ खुद-मूल्यांकन करो (इस उप्पर अस मार्गदर्शन छापेआ ऐ — साढ़े Tools भाग च SDF Classifier दिक्खो)
- जेकर संभावित SDF: बोर्ड रिपोर्टिंग रेखा समेत भारत-निवासी DPO नियुक्त करो। भूमिका ब्यौरे आस्तै Template 13 बरतो।
- DPIA कार्यक्रम खड़ा करो। सारें शा उच्चे-जोखम आह्ली प्रक्रिया गतिविधि उप्पर अपना पैह्ला DPIA चलाओ। Template 12 बरतो।
- इक ऑडिट फर्म पन्छानो ते पैह्लें संपर्क करो (जेह्ड़ी सरकार दे पैनल छापने उप्पर उंदे च होग)
- DPDP जोखम उप्पर त्रैमासिक बोर्ड रिपोर्टिंग बनाओ। बोर्ड पैक रूप आस्तै Template 16 बरतो।
- सब किश लिखो। ऑडिट औग तां दिक्खग जे पाबंदियां सच्चें अमल च आह्नियां गेइयां हियां जां नेईं — सिर्फ ऐलान कीतियां गेइयां हियां जां नेईं, एह् नेईं।
जेकर तुस पक्के तौर उप्पर SDF नेईं ओ
गैर-SDF गी बी उच्चे-जोखम प्रक्रिया उप्पर DPIA चलाने, नियुक्त DPO रक्खने, ते Board गी रिपोर्ट करने कन्नै फायदा होंदा ऐ। अनुशासन कीमती न; सिर्फ कानूनी पाबंदी बक्खरी ऐ।